Beeld: Maarten Baas, Real Times, te zien in lounge 2 op Schiphol

Het kan met de vorderende leeftijd te maken hebben dat er gisteren weer een oude herinnering kwam bovendrijven. Twee in één week? Over hoeveel ijdelheid moet een mens beschikken om eigen ervaring voor wijsheid door te laten gaan? Hmm, nee heus, ik weet nog welke dag het vandaag is en ik kan ook nog een klok tekenen.

Ik ben geboren en getogen in de Wieringermeer. Dit moest zo zijn. Op leeftijd gerakend zie ik duidelijk in wat dit met mij gedaan heeft. Het tekende mij. Mijn rechtlijnigheid spruit voort uit het kiemplan van de minuscule bietenzaadjes die, op regels gezet, door mij als scholier met de schoffel ‘gedund’ moesten worden. Mijn Sturm und Drang uit de afwezigheid van culturele afleiding van enige betekenis. Mijn getormenteerdheid komt voort uit de complementariteit van die twee eigenschappen. We schrijven ergens rond 1970 en DDT was nog niet verboden. Zelfs vogels floten daar niet. De bietenakkers waren lang.

Naar school kwam iedereen met de fiets. Ik had een opa-fiets, zo een met een hoog stuur. Ooit had er een carbidlamp op gezeten. Die fiets was werkelijk van mijn opa geweest: ik had ‘m geërfd nadat hij bij ons thuis overleed. Met die fiets ging ik dus naar school.

Nu wilde het andere geval dat alle klasgenoten bij het bereiken der zestienjarige leeftijd een brommer wilden. Ik niet, ik had mijn fiets. Joost was de eerste. Ik noem hem Joost maar hij heette heel anders. Hij woont nog steeds op het bedrijf dat hij van zijn vader overnam toen ik ging studeren. Ik kom daar nog wel eens en zou niet graag met een van zijn vervaarlijke landbouwmachines in aanraking komen. Als ik ‘m Joost noem is dat voorzichtigheidshalve, niet vanwege mijn stuurkunst.

Op zijn verjaardag kwam Joost dus met zijn brommer naar school. Het merk weet ik niet. Dat deed er erg toe, dát wist ik wel, maar ik vond gewoon alle brommers ondingen. Bovendien had Joost het ding opgevoerd. Zijn vader had aardigheid in techniek en vooruitgang en die laste en sleutelde zelf nieuwe machines in elkaar. Nog voor hij er de openbare weg mee op mocht had Joost het kreng al helemaal naar zijn zin afgericht. Het knetterde als een oordeel en rookte alsof dat het laatste was.

Nu de herinnering.

Joost staat breed arm gebarend tegen het fietsenhok. De brommer staat glimmend naast dat hok. Joost z’n armen zijn lang en zijn gebaren zijn groot, z’n stem ook. Veel te zeggen heeft hij niet maar het is hard. Alle jongens kijken naar zijn brommer. ‘Veel groter!’ klinkt het nu luid en zeer verstaanbaar in mijn innerlijk oor. ‘Veel groter!’  En dan kijkt mij opeens aan met zijn donkerbruine ogen. ‘Maar daar begrijp jij niks van.’  De herinnering is lucide. En geen droom.

’t Was waar. Woord voor woord. Ik begreep er niets van. Door de jaren heen breidde zijn bedrijf zich uit. Dat kon ik zien aan de met naam bedrukte kisten die overal in die hoek van de polder opdoken. En aan de vrachtwagens die ook op andere erven zijn product op kwamen halen. Het was maar één product, het waren geen bieten, en wat waren er veel vrachtwagens voor nodig. Colonnes.

Mijn moeite met de huidige plannen van de minister van Landbouw en andere Lobby’s lijkt dus al in mijn jeugd te zijn aangekondigd. Zo dit zo is dan weerspreekt dit het volkse inzicht dat wijsheid met de jaren komt.

Beeld:: Links: Maarten Baas, Real Time Grandfather Clock – The Father, 2019
Rechts: Maarten Baas, Real Time Grandfather Clock – The Son, 2022
Foto’s: Courtesy of Carpenters Workshop Gallery

(Foto AFP | onderschrift gewenst, in Times New Roman)

Stel nou eens dat je de twee mensen op deze foto niet meteen herkent, bijvoorbeeld omdat je al enige tijd het nieuws in deze wereld niet meer volgt. Daar zijn toch waarachtig wel redenen voor, nietwaar? Het leven is tenslotte geen potje voetbal, gesteld dat je van voetbal houdt. ’t Is maar een gedachtenexperiment hoor, en ik wou in mijn argeloosheid eerst voorstellen: wat zie je nou op deze foto als je blind bent? Maar dat is stom natuurlijk, want dan zie je niks. Al zijn er dan weer wel allerlei vormen van blindheid waarbij je alles scherp ziet en toch niet doorhebt wat je nou ziet.

Maar goed, stel nou eens dat er een neutrale beschrijving van deze foto gevraagd werd. Zónder enige ironie. Of zonder obligaat lollig te doen. Voor lolligheid en slechte ironie moet je maar naar Vandaag Inside (voorheen Voetbal Insite) kijken. Dus nu even niet: die ene zegt dat-ie net zóóóóóóóóóó ’n drol heeft neergelegd en die ander klapt dan een beetje sip want hij heeft gisteren maar zóóó ‘n drolletje neergelegd. Dat is heus niet om te lachen en daar komt geheid stront van. Want dat deze heren iets voorstellen in deze wereld zie je meteen aan hun dure manchetknopen en de geëmailleerde speldjes op de revers van hun maatgesneden pakken. Die Maken Hen Belangrijk. Zelfs de kappers van deze beide heren hebben een uitermate risicovol beroep.

Kijken naar een nieuwsfoto zoals deze zónder enige kennis van deze wereld is best moeilijk. Hoeveel kennis? Je kunt het maar beter niet vragen aan iemand die Washington houdt voor een voorstad van Den Haag. Of aan iemand die de Heilige Schrift leest als de krant en afbeeldingen van heiligen verzamelt als ware het voetbalplaatjes. Die kan natuurlijk alleen maar denken aan Franciscus van Assisi die gekweld de allerhoogste aanroept waar-of-dat-die-stigmata-nou-blijven. Het kan ook een andere heilige zijn, want betreffende religie en partijideologie kun je je maar beter op de vlakte houden. Hoe dan ook, de ander is dan de opdrachtgever van de fotograaf: als ik klap moet jij knippen.

Ook al doe ik nog zo mijn stinkende best, mijn gedachtenexperiment dreigt voortdurend in een of andere shit vast te lopen. Ook al is het maar weinig, enige kennis van deze wrede wereld maakt het wrang naar deze foto te kijken. Ik wou dat ik niet wist dat die linker persoon allerlei rottigheid uithaalt, en heus niet alleen in de Caribische Zee, waar zich ook nog enkele bijzondere Nederlandse gemeenten bevinden, zoals iedereen weet. Die persoon houdt oorlog voor voetbal. Terwijl Nederland en de Verenigde Staten van Amerika gewoon buurlanden zijn. Van Washington (USA) naar het Vredespaleis (NL) is het maar één landsgrens verder. Zijn ze daar in Den Haag eigenlijk van op de hoogte? Of roept de naam Maduro daar alleen de associatie op van een lucratief themapark?

En ik wou dat ik niet wist dat die generaleske voetbaltrainer die ooit heeft beweerd dat voetbal net oorlog is dat niet zo letterlijk bedoelde. Hoe zat dat dan bij het vorige WK in Qatar? Verwarde die rechter man voetbal soms met een Speciale Militaire Operatie?  Voetballen in de woestijn is heus geen lolletje hoor! En wat had hij overigens te zoeken bij dat zogenoemde vredesoverleg in Sharm-el-Sheikh van twintig staatshoofden over de mensonterende situatie in Gaza? Een balletje trappen in de pauze?

Nee, volstrekt onbevangen naar deze foto kijken lukt misschien alleen een kind.

Helemaal aan het begin van mijn studententijd in Groningen kwam ik Jan Roos wel eens tegen. Hij was toen al erg oud en zijn stem deed het niet meer zo goed, al kon hij er wel allemachtig mooi mee schelden.

Op een bankje aan het begin van de Herestraat zong hij liederen, ook wel geestelijke gezangen want Jan was gelovig. Maar vaak was het iets uit een opera want daar hield Jan erg van. Verdi was soms nog wel te herkennen, Het Slavenkoor! Maar ’t kan ook operette geweest zijn, als het maar vibreerde.  Dat trillen met zijn stem hield hij lang vol. In 1979 was hij uitgetrild, ik had toen net mijn kandidaats, 23 was ik toen. Hij was zestig jaar ouder, reken ik nu uit.

Zelfs mijn grootvader kan hem nog gekend hebben, bedenk ik. Die was van 1884, ze scheelden dus maar 12 jaar. Jan trok eind jaren twintig als straatzanger door alle dorpen van de Fries- Groningse streken, precies waar mijn opa toen bij de boer’n werkte. Jan baarde ook toen al erg veel opzien. Nog maar weinig mensen hadden toen radio.

Met zijn stok tikte hij de maat. Voor dat doel had hij het rubbertje verwijderd.  Ook hield hij er mensen mee op afstand die zijn zangkunst in twijfel durfden te trekken. Jan zelf twijfelde niet: hij was Kunstenaar. Hij was Groot Zanger en Hij Diende Een Hoger Doel. Daarom vond hij het passend met ‘Excellentie’ aangesproken te worden. Zijn indrukwekkende versierselen zeiden verder genoeg.  Alleen in landen waar gewone burgers gezien worden als gevangenen met tijdelijk verlof kan het aantal medailles nóg indrukwekkender zijn.

Soms wilde iemand hem ongevraagd iets opspelden. Als het hem beviel mocht het, zelfs als het het loodje van een rookworst betrof. De Hema zat vlakbij. Maar als de bedoelingen of het gezicht van de Versierings Opspelder hem niet zinden was er de stok. Het was vaak stok. En verder was er vibrato. Véél vibrato. De hele Herestraat vibreerde.

Dat Jan overleden zou zijn was eerst een gerucht. ‘He, heb jij Jan gezien? Nee, Jan is er niet hè?’ Na een jaar of zo hield ook dat op. Ja, er is nog wel eens een comité opgericht om de herinnering aan Jan Roos met een standbeeld in leven te houden. Maar dat werd ook niks.

Zijn lievelingskettingen hield hij op ook toen hij al in het ziekenhuis lag. Hij werd behangen met zijn sieraden begraven in Ureterp, waar hij in de vóórvorige eeuw geboren was.  Van die begrafenis weet ik niks, daar was ik niet bij. Bijna niemand was daarbij, alleen iemand van het Leger des Heils. Dit laatste weet ik alleen omdat het op Wikipedia staat. Dat Wikipedia zoiets gewoon weet! Verder heeft Jan er voor mij een halve eeuw het zwijgen toe gedaan. En zijn graf? Dêr waait de wyn foar ivich oer.

Vreemd eigenlijk dat deze herinneringen opeens in volle klank en kleur zomaar boven komen drijven. Ik houd helemaal niet van vibrato.

Sic transit gloria mundi

Bron: https://www.pbl.nl/ | foto: Sander Koning

Er ging steeds iets mis met het overnemen van het plaatje hierboven. Maar ja, als het niet kan zoals het moet dan moet het maar zoals het kan, zei mijn moeder altijd al. Het was mij om het totále beeld van de zoektocht te doen maar het logo van het Planbureau voor de Leefomgeving is nu weggevallen.  Was dat niet zo, dan was meteen zichtbaar dat het om een publicatie van de Rijksoverheid ging. En niet een of ander weeïgmakend vogel – of natuurblaadje. Of een geruststellend artikeltje uit de agrarische sector.

Het was wel zo dat die grutto ogenblikkelijk mijn aandacht trok. Kijk toch eens naar de bruinschakeringen in zijn verenkleed! De ongelofelijke precisie van zijn snavel! Het onpeilbare in zijn oog.

Natuurlijk volg ik het formatieverloop op de voet. Wat gaan ze doen met de natuur?! Maar het meest nieuwsgierig ben ik toch of de daarvoor nog steeds  verantwoordelijke minister nou eindelijk iets doet voor de grutto. En trouwens ook voor alle andere weidevogels. De natuur is zo groot, als je eens allemaal moest opsommen wat er bij de natuur hoort.

De minister heeft nog ongeveer een week voor de Europese Commissie haar gaat bevragen wat ze feitelijk gedaan heeft. In een week kun je nog best veel doen, hoor! Nu las ik een uitgebreid overzicht van haar ministerieel functioneren dat een kwaliteitskrant dit weekend publiceerde. Missionair of demissionair maakte niet uit, gedáán had ze niks, vond de krant. Nou ja, “Schrappen, vertragen, blokkeren”, dat typeerde het wel zo’n beetje volgens die journalisten die erg hun best op het stuk hadden gedaan. Maar de BBB-partijBazin vond dat dan weer niet aardig: ‘Karaktermoord!’ X-te ze. Als je te beroerd bent om te argumenteren X je tegenwoordig. Zoveel snap ik dan nog wel van de media. Maar misschien verwart zij ook wel de rol die iemand heeft met de persoon die die rol speelt. Dat gebeurt wel eens vaker in deze dagen.

Al met al heb ik er toch niet zoveel vertrouwen in: in het Aanvalsplan Grutto niet en in de dadendrang van de minister eigenlijk ook niet. En dan moet ik ook dat rapport nog lezen! Ik had gedacht dat alles al in het rapport van de Commissie Remkes stond. Dat was tenminste heldere taal. ‘Wat wel kan’, heette het. Zie zo, en nou ophouden te ouwehoeren! Weten die lui van D66 dat?

Of ik vandaag nog aan dat rapport van het PBL toe kom, is nog onzeker. Het fietsslot van mijn vrouw moet ook nog gerepareerd en over het stikstofslot heb ik niks te zeggen. In een artikel in De Correspondent van vandaag zei één van de schrijvers van de verkenning:  ‘Als je dit serieus, in zijn integraliteit, wil aanpakken, moet je nadenken over wat je wil met die landbouw in Nederland. Zowel voor de natuur, als voor de agrarische sector.’

Kijk, van het woordje integraliteit word ik al zenuwachtig. Dat vind ik een echt jeukwoord. Al begrijp ik deksels goed wat ermee bedoeld wordt. De natuur is groot, zoveel is duidelijk. Het gaat erom wat we er mee willen. ‘We’, dat zijn wij dan met z’n allen. Maar sommige gelijkhebbers denken daar anders over.

Foto: Hollandse Hoogte / AFP

Wat deze boer over zijn land spuit? Geen flauw idee. Weet-ie het zelf? Ook geen idee maar hij zal wel weten wat het effect is. En daar is het ‘m natuurlijk om te doen: een onkruidvrij land. De boer die iets doet zonder dat-ie weet wat het hem gaat opleveren moet vermoedelijk nog geboren worden. Laat ik hier duidelijk over zijn: dat is zijn goed recht.

Afgelopen week kwam in het nieuws dat een wetenschappelijk artikel over het middel glyfosaat wordt ingetrokken. Het getouwtrek of de getrokken conclusies in die studie wel deugen heeft 25 jaar geduurd. Maar het staat nu vast: met die studie is iets grondig mis. Terwijl juist die studie steeds werd aangehaald om te bewijzen dat er met het middel niks mis was.

Over de conclusies ga ik niks zeggen. Ik ben geen toxicoloog. Chemicus, oncoloog noch neuroloog. Ik ben ook geen landbouwexpert. Maar ik ben ook geen boerenkinkel die je van alles wijs kunt maken. Als onkruidverdelgers opeens gewasbeschermers moeten heten word ik zenuwachtig. Is hier misschien een Speciale Agriculturele Operatie gaande?

Ik probeerde mijn onbenul in kennis om te zetten. In een vaktijdschrift voor melkveehouders kwam ik de volgende poll tegen: Stem op de stelling:Ik ga mijn met glyfosaat behandelde percelen tijdig onderploegen. Dit geeft te denken. De boer die iets doet zonder dat-ie weet enzovoorts. Een foto begeleidde het zelfonderzoek:

https://www.melkvee.nl/artikel/688915-poll-ik-ga-mijn-met-glyfosaat-behandelde-percelen-tijdig-onderploegen/

In deze fase van mijn betoog onderstreep ik graag dat ’s boers bedoeling van dat omploegen van ‘s zijns behandelde perceel uitsluitend was om mogelijke vragen over de gele aanschijn ’s zijns gewas vóór te zijn. Voorzover ik kan nagaan geen enkele ander. En, de boer die iets doet zonder dat, enzovoorts.

Wat mij opvalt aan het rechter perceel is dat alle leven weg is. Iedere boerenlul ziet dat. Als de boer ál zijn landerijen zo had behandeld had hij niks meer te doen. Zelfs geen vogeltjes kijken want welke vogel haalt het in z’n vogelkop voedsel op een dooie akker te zoeken? Zelfs als je geen bioloog bent, of ecoloog, ornitholoog dan wel expert in de biodiversiteit, maar een doodgewone wandelaar, of fietser, of iemand die gewoon van de natuur houdt, kun je dit zien.

Ik had ’t over het recht van de boer. In de rechtsgeleerdheid ben ik ook al niet geschoold maar van rechtsopvatting heb ik toch wel iets meegekregen. In de jaren ’60 werden verhitte discussies gevoerd over het al dan niet toestaan van het gebruik van het middel DDT. In Silent Spring (1962) citeert de biologe Rachel Carson tal van studies die de toxicologische werking van het insecticide hadden onderzocht. Dat was niet best. Ik vat het maar even samen: als boeren door bleven spuiten, zou er in het voorjaar geen vogeltje meer zingen. Gevolg: DDT mag niet meer worden gebruikt.

Ik beweer niet dat die producenten van glyfosaat geen rechten hebben. Ook niet dat glyfosaat hetzelfde is als DDT. Wel dat sommige belanghebbenden  steeds maar opnieuw proberen bewijslast onder te ploegen. Dit is beeldspraak voor: manipuleren van wetenschappelijke onderzoeksgegevens, kwijtmaken van bewijslast, verdacht maken van andersdenkenden, immense druk op de politiek vanuit de zéér kapitaalkrachtige agro-industriële lobby.  Die hele landbouwmachinerie heb ik dus eerder in werking gezien.

En nu wil ik het hebben over de rechten van de wurmen. Die van de insecten. En die van de vogels. En over ieders recht om die vogels in het voorjaar weer te horen. Niet alleen in het voorjaar trouwens.

Beeld: Hans Vink

“Waar is toch dat feest waar iedereen welkom is?”

Kramsvogel vecht met merel | Foto: Geo Wassink

In Romeinse tijden zouden ze het wel weten als ze in hun achtertuin een tafereeltje waarnamen als dat op de foto: dat wordt gedonder in het oosten! Laat je mannen hun zwaarden slijpen, centurio, we gaan vechten! Willen we naar Moskou? Willen we naar Moskou? Dan gaan we naar Moskou! Dan gaan we naar Moskou!

Als we in dat soort voorspellende waarde van vogels geloven moeten ze in Amersfoort maar uitkijken. Daar is in het Soesterkwartier de pestvogel gesignaleerd. En is al opgemerkt dat het buitengewoon goed gaat met de ooievaars in dit land en is er al een ambtenarenapparaat opgetuigd om de demografische transitie in gewenste banen te leiden? Onzinnig? Waarlijk, met dit soort ‘observaties’ kan ik schaamteloos voor de dag komen op de ‘sociale media’.

Hmmm, achterlijk bijgeloof? Het duurde inderdaad nog een eeuw of wat voordat de ornithologie zinvollere uitspraken over het reilen en zeilen van vogels kon doen. Dat de kramsvogel inderdaad bij naderende winter uit het noordoosten ons land komt binnenzetten, bijvoorbeeld. En dat de merels dan met lede ogen hun verre verwanten alle lijsterbessen uit de voorraadkast zien snoepen. Of de koperwieken. Die zijn ook familie en die kunnen d’r ook wat van. Als de notenkraker zich hier ook laat zien betekent dat dat het in het Oosten echt Siberisch koud is. En dus niet dat de Generale Staf van de Ruzzkaja Armija voornemens is hier de Bijenkorf te komen plunderen.

Mijn argeloze ‘vogelschouw’ van gisteren zette verdere gedachten in gang. Wat we die spreeuwen zondagmiddag zagen doen was van een ontzagwekkende  schoonheid. Wat het betekende weet niemand. De voorspellende waarde was nul en generlei. Maar er getuige van zijn was uitzonderlijk. Het was waardevol er deel van uit te maken. Wat een armoe als je zoiets nooit meer zou kunnen zien!

Met de spreeuwen zal het allemaal wel los lopen. En met al die lijsterachtigen ook wel. Zelfs een virus hoeft niet het einde aan alle vogelleven te betekenen. Maar nu dacht ik aan de grutto. Het moet nog gaan winteren en ik reikhals al naar hun komst in maart. Hun geroep boven de veenweiden, hier de straat uit in het Waterland. Als die nou niet meer komen?

Nog afgelopen zomer heeft de Europese Commissie (weer) een brief aan het toen al demissionaire kabinet gestuurd: of het nog wat werd met dat zogenaamde gruttobeleid. Ze gaven ook nog adviezen. En als Nederland die niet opvolgt? Dan zwaait er wat, half december. Wie er dan ook zwaait, sinterklaas zal het wel niet zijn.

Nu zat ik mij af te vragen of Rob en Henri van de Politieke Partijen dit wel weten. Je weet het maar nooit, van de huidige demissionaire minister van Landbouw en andere Lobby’s springt vooral in het oog dat ze niets doet. Ze kan ook zomaar vergeten zijn te vertellen welke afspraken er nu in het verleden met wie gemaakt zijn.

Dus zit ik mij nu tweedens af te vragen of ik mij niet bij Rob en Henri moet laten introduceren als augur. En dat er onder mijn auspiciën wellicht groot onheil voor de grutto nog kan worden afgewend. Of in elk geval onheil uit Brussel, mochten ze zelf niet om vogeltjes geven. Want die waarheid durf ik ze wel te voorspellen. Met redenen omkleed.

Zwerm spreeuwen | Beeld: Shutterstock

Zo mooi als op de foto hierboven was het natuurlijk niet. Maar zoiets zagen we toch echt, afgelopen zondag. ’t Was boven de Neder-Rijn en we reden aan het einde van de middag terug naar het Westen. De hemel was helder, de lucht was lekker prikkelend koud zoals het kan zijn als het winter worden moet.  En toen opeens die zwerm met spreeuwen boven de rivier.

Even een foto maken gaat natuurlijk niet als je moet chaufferen. En ik kan ook niet zeggen ga maar kijken! ’t was in de buurt van Wageningen. Die zijn al lang gevlogen. En ook al niet kijk! Een hart! Iemand anders ziet er weer heel iets anders in, een roeptoeter of zo. Maar wij zagen echt een hart boven de Rijn. En we dachten dat is een mooi teken! Een wonder duurt maar even. Maar die paar tellen duren soms een eeuwigheid.

Hoe spreeuwen dat doen is uitgezocht, wist ik. Dan moet je zijn bij Prof. dr.  Charlotte Hemelrijk van de RUG. Laat ik het maar niet over haar achternaam hebben, ze doet wiskundig onderzoek naar de zelforganisatie van sociale systemen. Het samenscholen van vissen behoorde dus ook tot haar onderzoeksgebied. Zij puzzelde een model in elkaar. Met een betrekkelijk eenvoudig setje aan regels kunnen spreeuwen de meest fantastische en spectaculaire configuraties bij elkaar vliegen. Let goed op elkaar! is er een. Vlieg allemaal even hard! En: houd steeds dezelfde afstand! Tjonge. Of zij zoiets ook bij mensen heeft uitgevogeld weet ik niet. ’t Is ook maar een model. En of ze nu zij met emeritaat is aan het waarom van alles toekomt weet ik ook niet.

Vanmorgen dacht ik weer aan die spreeuwen die we zondag zagen. Ademloos. Vanaf maandag al ben ik bezig met de adviezen die het Nationaal Burgerberaad Klimaat aan de politiek presenteerde. En sinds gisteren met de plannen die tot een nieuwe regering moeten leiden. Het gaat mij er tenslotte om dat de rampspoed in de natuur wordt afgewend. Beide plannen moeten richting geven. Waarheen?

De havik in mij wilde zich al op de zich aarzelend organiserende zwerm storten. Met luchtfietserij heb ik wel ervaring, pijnlijke ook, en die leert mij hoe gemakkelijk die af te schieten is. Met de kritiek erop zou het wel goed komen. En dat bleek vanmorgen ook wel in de media.

Het spreeuwtje in mij wilde meevliegen. Een hartje in de lucht vormen, of een klavertje vier. Een madelief. Maar met de hoogvliegerij heb ik ook ervaring en ik weet hoe kwetsbaar idealisme is. Maar als je nou samen . . .

De formatie is aan de politiek – nou, ik ben benieuwd. Maar dat Burgerberaad is van mensen zoals wij. Lezend in het verslag van dat burgerberaad trof mij één zinnetje in het bijzonder: ‘Iedereen had gelijk’  (https://burgerberaadklimaat.nl/default.aspx). Afgezien nog van de waarde van de adviezen,  die ik wel of niet deel, lijkt mij dit een kolossaal belangrijk inzicht.

En nu maar vliegen.