Categorie: Haiku

Kauwtjes in hun boom –

zacht krassend kronen zij elk

de ander koning

Kauwen | foto Peter van den Bos / Deeldenatuur

Als je niets meer ziet

vallen ook de kauwtjes stil –

geen moment eerder

_____

Opm.

Iedere avond komt er voor het slapen gaan een groep kauwtjes langs, wel honderd. Ze lijken wel door héél Noord te zwerven voor ze hun slaapboom weer opzoeken. Als enige kraaiachtige is de kauw een holenbroeder – eerdaags zullen de kauwenpaartjes die weer betrekken. Dan is het even afgelopen met die grote groepsvluchten. En hun gerumoer in de bomen voor het huis. Er is veel te bespreken.

‘Ik heb nog een paar eeuwen nodig om kauwen te begrijpen,’ schrijft Achilles Cools in De kauw (Vogelserie Atlas/Contact, Amsterdam 2014). Cools is dan zijn hele kunstenaarsleven al bezig geweest met de vogels die hij vanuit zijn atelier kan gadeslaan. Maar ja, zijn Kauwenhuis staat in Geel. En naar men zegt is er een steekje los bij wie van Geel komt, of er naar toe moet. Maar de mensen zeggen zo veel. Ik luister liever naar de kauwtjes.

Roodborst | foto Sip Liewes / Deeldenatuur.nl

Lentelicht gloort al –

een roodborst graveert er vlug

nog wat trillers in

_____

Opm.

Ook roodborsten zijn trekvogels. De vogels die je nu nog hoort trekken eerdaags met gunstige wind weer naar het noordoosten. Als je heel goed luisterde kon je horen dat ze de hele winter stiekem Fins hebben gezongen. Of hadden sommige toch een Zweeds accent? Pools? Russisch?

‘De onzen’ komen uit Zuid-Frankrijk of Spanje om hun broedplaatsen in het park weer te bezetten.  De andere zangvogels zullen ook gauw weer hier zijn, heel ongemerkt, als de bomen weer blad hebben. De iepen bloeien al bijna.

Blauwborst | foto Adri de Groot

Alle vogels zíen
die je onderweg hóórt? nee,
dan kom je nooit thuis

_____

Opm.

In het najaar ‘zit het erop’, in het voorjaar ‘moet het nog beginnen’. De voorjaarstrek verloopt ook heel anders dan de najaarstrek. Je komt ogen en oren te kort als je bij wilt houden welke vogels zijn teruggekeerd om de wereld weer met ons te delen.

Tjiftjaf | foto Edwin Bax / vogelwerkgroep Meijendel

Tjif tjaf tjif tjaf tjif

Tjif tjaf tjif tjaf tjif tjaf tjif

tjaf tjif tjaf tjif tjaf

_____

Opm.

Bijna alle vogelboeken gaan in op het uiterlijke verschil tussen de fitis en de tjiftjaf. Dat is er bijna niet. ‘Door hun zang houd je ze makkelijk uit elkaar,’ staat er dan. Maar dan moet iemand je dat wel eerst verteld hebben. Hoe deden ze dat in de tijd dat er nog geen opnameapparatuur bestond?

Thijsse omschrijft de zang van de fitis in Het vogeljaar (1903) zo: “frisch en hoopvol, teer en fijn, vergankelijk en weemoedig als deze Paaschweken.
Het liedje begint met een slag, die in tempo zeer veel overeenkomst heeft met het geschetter van den vink, maar het geluid is zachter, malscher, edeler: de vink toetert op een trompet, het fitisje bespeelt de schalmei. (…)
Als het fitisje aan ’t eind van zijn blij gestemde inleiding is, dan komt er opeens een verrassende wending; in een klein kort valletje breekt zijn stem – de weemoed van die enkele tonen is onbeschrijfelijk – en dan sterft het liedje uit in altijd zachter wordende, langzaam dalende toonparen”

Hoe de tjiftjaf aan zijn naam komt is duidelijk. Niemand zal ‘m ook verwarren met koekoek of kievit die toch ook tweetonig hun bestaan kenbaar maken.

Met de haiku van vanmorgen wil ik de tjiftjafboodschap niet diepzinniger doen voorkomen dan die klinkt. Maar hoe klinkt die? Probeer eens heel precies te noteren wat je een tjiftjaf hoort zingen. Nee, niet die ene uit de boekjes, maar die ene uit de tuin, op dit eigenste moment

tjaf tjif tjaf tjif tjaf

tjaf tjif tjaf tjif tjaf tjif tjaf

tjif tjaf tjif tjaf tjif

Heggenmus | foto Adri de Groot

Tussen buien door

klinkt haastig nog het liedje

van de heggenmus

_____

Opm.

De week van de lentekriebels? Vreemd, voorgaande jaren leidde dat lesprogramma op de basisschool tot grote commotie en maatschappelijke beroering. Hebben de ouders het lesje geleerd?

Jammer genoeg zijn er nog steeds andere landen waar je als lhbtqia-er tot een verborgen leven bent veroordeeld. Maar in Amerika, bijvoorbeeld, zijn er ook nog wel andere onderwerpen voor de basisschool.

Intussen heeft in de vrije natuur alles z’n open en blote beloop, zonder oordeel. Het is verbluffend hoeveel daar mogelijk is.

Tureluurtjes bij Marken, 4 maart 2024 | foto Loes Belovics

Die tureluurtjes,

zo ver ze te horen zijn:

tot het uiterste

_____

Opm.

Nog niet alle stemmen van de gemeenteraadsverkiezingen van gisteren zijn geteld. Toch roept iedere partij zichzelf bij acclamatie tot winnaar uit. Ja ja, en de heer Trump te W. (U.S.A.) is een groot veldheer.

Omdat het zulk fraai lenteweer is fietsen we vandaag het Waterland in: grutto, kievit, wulp, watersnip, scholekster, kluut zijn allemaal weer in het land. De tureluurtjes weer horen. En misschien, héél misschien zien we nog een echte kemphaan.