Uit Oost komend fietsten we er gisteren even een omweg voor om de koekoek weer te horen roepen. ’t Was aan het begin van de avond, in het Diemerpark zat – ie, waar we hem eerder ook altijd hoorden toen we nog op IJburg woonden. Koe – koek! Koe – koek! Koe – koek!
Ik telde het aantal keren dat hij riep. Als dat dertien keer was, zou alles in orde zijn. Sommige pijn kun je niet wegnemen. Alles? Zelfs de verontrustende gevolgen van dat clowneske gedrag van die malloot in Het Witte Huis? Nou ja, ik zou in elk geval weer wat kunnen glimlachen om de waanzin van deze wereld.
Dat ‘dertien keer’ had iets te maken met ‘voorbij de grenzen van het begrip’. Nee, niks neurotisch, er kwam een leven lang zoeken naar kennis bij kijken, schade en schande. ’t Is iets van lang geleden. Nescio, Insula Dei.
Van nog veel langer geleden is het kinderliedje dat ik als kleuter geleerd moet hebben: Groen is gras / groen is gras / onder mijne voeten / ‘k Heb verloren mijn beste vriend / ‘k Zal hem zoeken moeten / Hé daar, plaatsgemaakt voor de jonge dame / en de koekoek op het dak / zingt een lied op zijn gemak / o, mijn lieve Augustijn / deze dame zal het zijn.
Dat je een meisje uit moest zoeken gaf te denken. Hoe dee je zoiets? En hoe zat dat met die vriend? De Augustijn in het liedje was mij volslagen onbekend, wat een rare naam, maar vooral omdat ik nog nooit een koekoek op het dak had gezien besloot ik als vijfjarige dat de hele tekst wel aangelegenheden betrof waarover volwassenen in het openbaar niks zouden prijsgeven. In vertrouwelijkheid ook niet, vermoedde ik. Ze gingen voorbij de grenzen van mijn begrip.
De kringdans droeg bij aan mijn beleving van magie. Ik zeg nu magie maar wat ik toen ervoer? Hoe lang geleden ook, ik herinner mij haarscherp een gevoel van ‘een andere orde’ als je de kring moest oversteken, van een ‘andere tijd’, een ‘uit de werkelijkheid stappen’. Of in een andere. Insula Dei.
Het vergt minstens achttien diepgravende studies om broedparasitisme, het voorkomen van de karekiet, wapenwedloop, wapenstilstand, de klank van de hobo, Nescio ’s Insula Dei, het samen fietsen door het Diemerpark, ons beider levensloop, tot hier aan toe, te laten culmineren in het roepen van die koekoek. Dertien keer riep hij.
De natuur is geen boek. Er bestaat geen pagina die je even kunt raadplegen om oplossingen te vinden voor de problemen van de dag. De natuur wijs? De natuur doet niet aan goed of slecht. Ook niet aan mooi of lelijk trouwens.
Omgekeerd is een boek evenmin natuur, hoe levendig de vogeltjes ook kwinkeleren. In een gedichtje ‘de natuur willen vangen’ is gekkenwerk. Als de haiku van de afgelopen zeven dagen al iets over de natuur te zeggen hadden dan hooguit over mijn natuur. De hemelbewaarje! Dit is geen aanbeveling. De natuur is een kouwe kermis.
Nu ik toch over de hemel begon, ik bedoelde geenszins het metafysische begrip waar sommigen hun heil in stellen. Van geloven weet ik niks. Opstijgen doet de vogel met zijn vleugels, als het geen loopvogel is tenminste, en dan komt er ook nog heel wat aerodynamica bij te pas.
Hoe aards ook, ‘Hemelsblauw’ heeft evenmin een Ral-nummer. Dan blijf je bezig. En de volgende reeks moet dan zeker ‘Heelalzwart’ heten, om het evenwicht te bewaren? Zeker, er is meer tussen hemel en aarde . . . maar ik weet niet wat. Daarom ga ik maar. En kijk.
‘Iedere dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad’, luidt een zegswijze. Wie de krant leest weet dit. ‘Schoonheid is niet pluis’, een andere. Wie cosmetische adviezen volgt, jaagt de wind achterna. De wanen van de dag zijn zeer vermoeiend.
Daarom sla ik liever de echte wind gade, de vogels die daarin wieken en wentelen, fladderen en tuimelen, zwermen of schroeven, nu eens op weg zijn naar een precieze bestemming, dan weer zichzelf in het zonnetje zitten te poetsen. Nu eens zwijgen, dan weer voor zich uit fluiten. En daarom, zo min als een vogel dat fluiten laten kan:
‘Eind oktober was er een tsunami aan pimpelmezen. Wat een last hadden we daarvan! Letterlijk overal hingen die gasten te trekkebekken. En maar kanen van onze pinda’s. En maar schransen van onze zaadjes. Een maandloon moeten al die vetbollen gekost hebben. Je doet het uit je goeie hart hè? En als oprechte dierenvriend zijnde is niks je teveel. Dus hup, ook nog zeven van die vogelvoedersilo’s op het balkon opgehangen. Ik ben nog bijna van het trapje geflikkerd, maar je offert je er voor op hè? De onderbuurman klaagde wel maar die zeikerd is gewoon veels te netjes. Als je van dieren houdt kan het je toch niet schelen dat ze boel onderschijten? Niet dan? Wat weet zo iemand nou van offers? Van heel ver kwamen die pluizenbeestjes aangevlogen, die moesten op krachten komen, dat zag je als ware vogelvriend meteen. Uitgeput waren ze, daar konden heel wat pinda’s in, in die hongerige bekkies van hun. Zo schattig. Dacht ik toen.
Wie d’r mee kwam weet ik niet meer maar iemand had gezien dat er wel verrekte veel vogels zo’n ringetje om hadden. Dat doen ze omdat je zo kan zien van wie ze zijn. Zodat ze niet kwijt raken. Wat blijkt nou? Negen van de tien keer kon je die niet lezen. Zeiden ze. Nou ken ik natuurlijk lezen dus ik dacht laat mij dan maar effe. Ik een paar van die gevederde vrienden vangen. Hoe, dat ga ik hier niemand aan z’n drupneus hangen, maar geloof me, als ik iets in me kop heb dan dóe ik het. Punt.
Ik aan het lezen. En verdomd, ik snapte er persoonlijk ook helemaal niks van! Allemaal van die rare Russische letters! Toen ging bij mij het licht aan. Of uit, net hoe je het ziet. Als ‘MOCKBA’ nou es ‘MOSKOU’ was? Die pimpeltjes kwamen toevallig allemaal uit die kant en dan ga je redeneren hè? Laat dat maar aan mij over, de grote verbanden zien.
Kijk, als die beestjes hier als hongerige wolven de pinda’s van de draad komen vreten dan moeten ze het dáár wel bar slecht hebben. Hoeveel kilometers vliegen is het wel niet? Nou dan.
Dat betekent dus dat ze daar niks meer te vreten hebben. Hoe komt dat? De mensen daar zijn heus niet harteloos hoor, leer mij de Russische ziel kennen! Dat komt omdat de mensen daar zelf niks meer te eten hebben en ze zelf die pinda’s op moesten vreten. Van wie moest dat? Van hun tsaar. Die zegt ‘ik heb nu even al het geld nodig voor de soldaten, die gaan jullie toch geen honger laten lijden? En dat met die kou.’ In het Russisch natuurlijk maar het gaat om het idee. En wie ben je dan als Rus dat je niet naar je tsaar luistert? Pech voor die pimpels maar het leven is geen appeltaart.
Ik ga niet in details treden over die soldaten en zo. Ik heb al genoeg problemen met mijn eigen uitkering. En deze winter wat over houden voor de Febo viel al niet mee. Of voor een druppie. Maar ik weet het er het mijne van. Laat dat genoeg zijn.
Ik zeg altijd dat je in oplossingen moet denken. Nu dus ook. Kijk, die pimpels hebben zich hier nu lekker op onze kosten te goed kunnen doen. We moeten ze NU TERUGSTUREN. Het is toch geen winter meer? Dit is dus mijn PLAN.
Fase twee. Zodra ze de grens weer over zijn worden ze opgewacht door de Russen. Hoe ze het beste mezen kunnen vangen ga ik ze niet vertellen, ze moeten er ook zelf iets voor doen hè. Maar ze hebben dan in elk geval die miljoenen en miljoenen vetgevreten mezen terug.
Nou komt fase drie. Feitelijk zijn die pluizenbolletjes dus gewoon pinda’s met een stukkie vlees eromheen. Het enige wat die Russen dus hoeven te doen is even plukken en hup, op de barbecue. Nasdrofje! Of zeg je dat alleen met een wodkaatje erbij?
Is dit niet geniaal of is dit geniaal? Dit is het allerbeste plan dat ik tot nu toe gehoord heb over die pimpeltsunami. De mensen kletsen wel over hun problemen maar oplossen ho maar. Dáár zouden ze nou eens lintjes voor moeten geven. Maar ik ben gisteren niet gebeld, terwijl ik wel de hele dag aan de prik lag.’