‘Het is niet de oorlog.

Het zijn de kogels.’

‘Het zijn niet de moeilijke antwoorden.

Het is de honger.’

‘Het zijn niet de moeilijke vragen.

Het is de hitte. ‘

In verband met de gebeurtenissen in Iran schoot mij het bekende gedicht van P.N. van Eyck te binnen:

De tuinman en de dood

Een Perzisch Edelman:

Van morgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik,
Mijn woning in: ‘Heer, Heer, één ogenblik!

Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot,
Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood.

Ik schrok, en haastte mij langs de andere kant,
Maar zag nog juist de dreiging van zijn hand.

Meester, uw paard, en laat mij spoorslags gaan,
Voor de avond nog bereik ik Ispahaan!’ –

Van middag – lang reeds was hij heengespoed –
Heb ik in ’t cederpark de Dood ontmoet.

‘Waarom,’ zo vraag ik, want hij wacht en zwijgt,
‘Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd?’

Glimlachend antwoordt hij: ‘Geen dreiging was ‘t,
Waarvoor uw tuinman vlood. Ik was verrast,

Toen ‘k ’s morgens hier nog stil aan ’t werk zag staan,
Die ‘k ’s avonds halen moest in Ispahaan.’

P. N. van Eyck (1887-1954), Erts. Letterkundige Almanak, 1926

Donald Trump zal het gedicht niet kennen. Die leest niet. En overigens, pff, Holland is small, but . . . unimportant. Er zijn maar zeer, zéér weinig dingen minder belangrijk dan Donald J. Trump.

Grootayatollah Khamenei zou het verhaaltje kunnen kennen. De Perzische filosoof / mysticus / dichter Rumi  (1207-1273) vertelt het al en Rumi, tja, die kennen alle Iraniërs naast de Koran uit hun hoofd.

Rumi vertelde het verhaaltje overigens ook maar na. De oudste versie ervan  is te vinden in de Babylonische Talmoed. Dan zit je vér voor het begin van de jaartelling. Zou premier Netanyahu die gelezen hebben? Hij heeft in elk geval mensen in zijn directe politieke omgeving die verondersteld mogen worden dat wel paraat hebben. Het verhaal wordt daar ook nog eens in de mond gelegd van de legendarische koning Salomo en zoiets onthoud je dan wel. “Er is een tijd van oorlog en er is een tijd van vrede” kende hij tenslotte ook. Ook van Salomo, wordt beweerd.

Ik, intussen, heb dat allemaal niet paraat. Maar het staat gewoon in de Wikipedia. Die was er natuurlijk nog niet toen Van Eyck ermee aan de haal ging dus dat van Rumi en de Talmoed wist hij misschien helemaal niet. Hij had het gewoon gejat uit een of ander Frans boek, de woorden keurig in het gelid en op rijm gezet, maar om de zaak eenvoudig te houden sla ik het plagiaat van Van Eyck maar even over. Die is toch al in de vergetelheid weggesukkeld. Op dat ene gedicht na dan.

Het bombardement op de nucleaire installaties in Isfahan maakte nogal indruk. ‘Spectacular’, zegt u dat wel, meneer Trump. De hele wereld spectaterde. Roekeloos, zou ik liever zeggen maar aan de uiterste zijlijn van het wereldtoneel  – veel verder kan ik op risico van verdwijning niet staan –  doet mijn mening er in het geheel niet toe.

Ik ben wel benieuwd hoe Trump, Netanyahu en Khamenei dit gedicht zouden kunnen lezen. Of zij wel eens nadenken over hun eigen levenseinde lijkt mij gelet op hun positie in de huidige wereld een open vraag, maar of zij in hun zelfverklaarde belangrijkheid ook wel eens nadenken over de dood van anderen?

Nee, de wereld is geen rozentuin. Bah.