De hele zondagmiddag ging zowat op aan wat Marco Rubio nou precies gezegd heeft in de Bayerischer Hof. Jeumig, wat werd ik daar sikkeneurig van. Drie keer heb ik zijn speech * bekeken en toen ik mij ten derde male nog steeds in het ootje genomen voelde, ben ik ‘m maar gaan uitschrijven. Met de vulpen. Was het nou werkelijk zo’n goed betoog dat ‘t zo’n instemmend applaus verdiende?
Het viel mij op dat Rubio een aantal keren haperde. Ook maakt hij af en toe slikbewegingen die ik niet helemaal thuis kon brengen. Wellicht onverteerde pitjes van vruchten die onlangs genuttigd waren en die nog in de mond rondzwierven. Nou ja, Demosthenes sprak met steentjes in de mond.
Haperingen of zelfs versprekingen zijn op zich niet erg natuurlijk, dat kan de besten overkomen. Onze eigen koning bijvoorbeeld toen hij het ganse Indonesische volk excuses aanbood voor in het verleden geleden ongemak. Maar dan hebben we het over voordrachtskunst, over hoe je de boodschap brengt. En de koning heeft niet op de toneelschool gezeten, die studeerde geschiedenis. Rubio ook niet, die is jurist. Ach, ’t zijn ook maar ‘Fehlleistungen’, bedacht ik tijdig, een kniesoor die daar zout in wrijft.
Terzake de inhoud raadpleegde ik alle handboeken over de redeneerkunst, te beginnen bij Aristoteles’ onovertroffen Retorica. Haalde Rubio er tenslotte zelf niet ook de hele Westerse Beschaving bij? Dat trof want met dat boek van Quinn ben ik juist bezig me daarover eens een ferme en houdbare mening te vormen. Met welke Logos, Ethos en Pathos wist Rubio de handen van zijn gehoor gelijkgestemd op elkaar te krijgen?
Ik ga nu niet recapituleren tot welke bevindingen ik kwam maar alles in de redevoering klopte! De logos, de ethos en de pathos konden niet anders dan tot handgeklap leiden! De hele speech geleek ook tot in de kleinste details op andere redevoeringen, bijvoorbeeld die waarmee Poetin zijn claim op Oekraïne het wereldpubliek als legitiem voorschotelt. Of die van Xi Jinping die Taiwan fijntjes aan haar provinciale status herinnerde. Verdienden die niet ook warm applaus? Misschien, zo bedacht ik terwijl ik in mijn geanalyseer vorderde, hebben zij wel van de diensten van dezelfde voortreffelijke ghostwriter gebruik gemaakt. Want uit ervaring weet ik, zo’n redevoering schrijf je niet zomaar, dat is een vak.
Mijn vrouw bezag mij. En zag met groeien van de volgeschreven papieren ook mijn radeloosheid toenemen. En had zorg over ons voorgenomen museumbezoek op de zondagmiddag. Zij kent mij zoveel beter dan ik mijzelf ken. Zij kent ook mijn neiging dat als ik op een boek, of een redevoering, iets aan te merken heb dat meestal gaat om iets waarover het in dat boek of die redevoering nou juist niet te doen was. ‘Zie ik je vanmiddag nog op deze aarde?’
Dat zei ze dus, woordelijk, met nadruk op deze. Ik hoorde wel dat ze graag naar ’t museum wilde en ook nog dat ze iets zei over dat ik niet had doorgeleerd voor de geopolitiek. Maar mijn aandacht bleef hangen op het woordje aarde.
Een bliksem uit de hemel had mijn schrijftafel niet helderder kunnen verlichten. Dat was het! Rubio had het niet over de aarde, hij had het over de globe. De aarde, dat is kracht en kwetsbaarheid. De globe, dat zijn staten en machtspolitiek.
Ik prijs nog de dag dat David van Reybrouck, de Denker der Nederlanden, mij dat onderscheid duidelijk maakte. En mijn vrouw natuurlijk, dat die mij daaraan weer even liefdevol herinnerde. Over beschaving maar weer een andere keer.
Mijn onrust, ongemak en wrevel kwamen voort uit een kolossaal misverstand. Van mij, want ik las gewoon niet goed. Bij deze planeet denk ik aan de aarde en Rubio aan de globe. Maar Rubio kwam niet helemaal naar het Bayerischer Hof om tuinadviezen te geven. Daarvoor heeft hij ook niet doorgeleerd.
Van het museumbezoek kwam niks meer. Maar dat had andere redenen. Of oorzaken, daar wil ik van af zijn.
Zinrijk 