Simson Schwalbe  KR 50 Mokick (1963)

Wat blijft komt nooit terug

Nevelverscheurend
kraait een haan
vanuit onzichtbare tuin
achter vage huizen,
het rozerood van de dageraad
al in top.

In een andere tuin
voerde ik grootmoeders kippen
nadat een andere haan
mij had gewekt
op de donkere vliering
die geurde naar appels.

Ik hoor dit nu,
ik zie dat nog.
Het blijft bij me en
ik kan het niet vasthouden
al zou ik zelf
een kippenhok gaan bouwen
(ik zou dan trouwens
ter vervolmaking
die gedempte stinksloot
achter de tuin ook
opnieuw moeten graven).

Jan Eijkelboom, Wat blijft komt nooit terug, 1979

_____

Opm.

Achter vlag of vendel gaan lopen marcheren roept maar ongewenste herinneringen op, vooral voorbij Nieuweschans of Oldenzaal. Daarvan moeten de campagnestrategen van de AfD zich bewust zijn geweest. Dat zij de Simson-bromfiets nu inzetten als vertederend voertuig voor hun bedenkelijk gedachtegoed mag geniaal heten. De bedelnap van de geuzen steekt er maar schamel bij af. In Sachsen-Anhalt bettelt mann nicht. Ausweichen! In Sachsen-Anhalt beweegt men zich brommend naar een geweldige toekomst. Die lijkt sprekend op een gedroomd verleden.

Over de donkerbruinigheid van dat gedachtegoed hebben anderen zich vooral de afgelopen dagen al geschokt opgewonden. Dat was tamelijk laat: je kon de brommertjes al mijlenver horen knetteren. Ook hier te lande. En in Frankrijk. En Engeland. En de joe-es-ee. Verbijstering over de gunstige verkiezingsuitslag voor AfD (of voor Rassemblement national, Reform UK, MAGA) is ronduit naief. Over Forum voor Democratie, de PVV en andere bedenkelijke voertuigen op de rechterrijbaan, tractoren inbegrepen, al mogen die helemaal niet op de snelweg, later maar eens.

Alle mensen in Sachsen-Anhalt nu van staatswege een elektrische Volkswagen aanbieden is geen goed ID, daarmee bezweer je ‘het kwaad’ niet. Die knetteren niet. Die geuren niet naar motorolie. Die hebben geen staalborsteltje nodig om de bougie weer te laten vonken. Daarmee spreek je niet af op een troosteloos veldje ergens ver van de bedreigende wereld. Daarmee deel je niet met andere Simsonrijders het gevoel dat je er toch maar mooi op gekomen bent, diese ganze verdammte Strecke.

Hier helpt geen redeneren tegen. Nostalgie is de strategie.

Ik verlang ook wel eens naar een natuur zoals die er was vóór Thijsse daarover begon te schrijven, toen er nog nauwelijks automobielen waren. Bijna schreef ik ‘verlangde terug’ maar dat kan natuurlijk niet. In mijn jeugd verbeten de mensen zich ook al in de file op weg naar de toekomst. Het geheugen doet rare dingen met je als je iets heel erg verlangt.  Zelfs als je niet precies weet waarnaar je verlangt. Of misschien juist dan.

Die brommer is niet meer dan een symbool. Maar toch, het is een krachtig symbool. Heeft de democratie voldoende vangrails?