Gevelsteen Doarpswei 16 Greonterp (Fr.) plm.  1965

Overal langs ’s heren wegen ziet men weer vlaggen opgesteld. Als het waait wapperen ze. Het lijkt wel voor een of ander feest waarvan men verzuimd heeft mij te verwittigen. Nu ja, ik ben geen heer. Misschien ook ware het beter te zeggen ‘overal langs ’s boeren weilanden’. Of het de heren welgevallig is staat nog te bezien want ze hangen ondersteboven. Of dat de Heer aanstaat onttrekt zich aan mijn waarneming. De weiden die die vlaggen omzomen zijn misschien wel grazig maar verder van de allerellendigste treurigheid. Slechts voor die vlaguitstekers mag dit een paradijs heten.

Daar ik uit aardigheid wel eens in de literatuur lees, of niks beters te doen weet,  gevalt mij bij het zien dier vlaggen telkens in dat een ook thans nog niet geheel onbekende schrijver de woning die hij ooit bewoonde Huize Het Gras had gedoopt. Op de foto is de gevelsteen te zien, naar verluidt door de auteur zelf aangebracht en vermoedelijk in het handschrift van de volksschrijver zelve. Als mijn woordkeus nu enigszins naar het plechtige overhelt, dan is dat niet uit blinde adoratie voor de schrijver.  Die is al enige tijd dood. Maar ja, wie in zo’n slechts tot aan de uiterste Friese horizonten door weilanden omgeven arbeidershuisje brievenboeken schrijft als Op weg naar het einde (1963) en Nader tot U (1966) weet ook wel waar zijn leven op uit zal lopen.

Evenmin val ik uit devotie op mijn knieën neer omdat de schrijver er onbeholpen bij heeft gezet dat de Heilige Schrift hem die ingeving influisterde. Dat je de Heilige Geest, of wie je daarvoor hield,  eerder tegenkwam op de bodem van de nog niet geheel geledigde fles met spiritualiën dan tijdens Schriftuurlijke Studiën ondervond de schrijver tenslotte door dagelijkse oefening. Wie die boeken leest weet dat dat geen lolletje was. Volharden was ook een kunst.

Wél noopt een aan krankzinnigheid grenzend toeval mij tot grote nederigheid, waardoor ik slechts in eerbied verval te stamelen: juist dát huis is de afgelopen maand op de woningmarkt ter beschikking gekomen (€ 185.000). Het bericht haalde zelfs het Journaal en een aspirant-schrijver gewaagde van ‘een paradijsje, zeg maar.’

Terwijl ik dagelijks langs die potsierlijke vlaggenparade rijd, niet alleen op weg naar Monnickendam maar afgelopen maandag ook nog in het oosten des lands, waar wij toevallig moesten zijn en waar al die BBB-ertjes wonen, en ik vooral dáár de boeren eens randstedelijk vervloekte, niet eens in het geheim maar met luider stem opdat een ieder mijn verwensingen zoude horen door mijn voor dat doel geopende raampje, dat ze van-dit-en-van-dat niet eens wisten hoe mooi gras wel niet bloeit en dat ze met hun stomme boerenkoppen van zus-en-van-zo geen idee hadden van de leliën des velds, noch van de heerlijkheid der kruidgewassen, en dat ze van-hier-tot-gunder- ja-tot-aan-de-horizon dat vermaledijde Engelse raaigras als de weideweergang moesten omploegen en dat die vlaggen dan ook wel weer weg konden, een feest zou het toch nooit worden, dat mij het zinledige mijner luidkeelsheid eensklaps verpletterend duidelijk werd. Het was voorbij de bocht na Broek in Waterland, bij kilometerpaal 35.5 van de N 247. Zou Reve zelf voorvoeld hebben dat niet alleen zijn eigen vlees geleek op het gras (Jesaja 40:8; I Petrus 1:24) maar het bestaan van deze hele moerasdelta en van de ganse Nederlandse natie daarop vergankelijk was en in kortstondigheid voor het bloeien van gras niet onderdoet? De gedachte trof mij als een bliksemschicht.

En na die inslag hameren door mijn hoofd steeds donderende regels uit een van Reve ’s gedichten uit diezelfde zestiger jaren:

Gij, die Koning zijt, dit en dat, wat niet al, ja ja, kom er eens om,

Gij weet waarom het is, ik niet.

Dat Koninkrijk van U, weet U wel, wordt dat nog wat?

Had Reve bij het gedurig uitblijven van een antwoord daarom zijn zelf geknutselde gevelsteensteen vervangen door een ambachtelijker ontworpen exemplaar, verluchtigd met een zandloper en een inktpot, doch met weglating van de Bijbelse herkomst?

Gevelsteen Doarpswei 16 Greonterp (Fr.), ná plm. 1966 (verkocht onder voorbehoud)