Potemkin Village: © Frans Blok/Dreamstime.com, © Leonid Tit/stock.adobe.com | beeld Encyclopædia Britannica, Inc.

Als iets te mooi lijkt om waar te zijn dan is het ook vaak te mooi om waar te zijn. Voor een Potemkin-dorp hoef je niet naar het tsaristisch Rusland of het klatergoud van Trump. Da’s allemaal politiek. Gewoon de straat uit, de hoek om en dan de eerste de beste supermarkt in: Potemkin schaterlacht in alle schappen.

Is dat zo? Ja, dat is zo. Ik laat koopkracht even buiten beschouwing, al kan ik daar ook een huishoudboekje over volschrijven. Keuzestress en de toegepaste verleidingtrucs gaan mij nu niet aan. Prijsstelling is een kwestie van de markt maar wij gaan even naar de kruidenier die op de kleintjes let. De kruidenier met de olifant hanteert overigens dezelfde principes. Het vraagstuk biologisch of niet, vegetarisch of wel met het slagersmes op de keel laat ik aan een andere tafel. Lekker of vies is mij de minste zorg. En in een spelletje Boter-Kaas-en-Eieren heb ik geen trek: wie begint, die wint. Toevallig of niet, dat is de boer. Of het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel. Of anders wel weer een andere lobby. En allen claimen ‘een ‘eerlijke boterham’ te verdienen.

Om de Potemkin façade van de supermarkt te doorzien volstaan slechts twee eenvoudige vragen die het hele terrein van vraag en aanbod bestrijken: 1. wat heb ik nodig? En 2: hoe komt dat product daar?

Wie gewetensvol die vragen probeert te beantwoorden moet wel even tijd maken. Dat komt doordat het tijd vergt de hele weg af te lopen van akker, weide of boomgaard, hier te lande of overzees. Ik heb het niet eens over de tijd die het kost om die producten te laten groeien. En aflopen? Je ontkomt zelden aan transportmiddelen. Maar ik zou het voor de verandering eens niet over olie hebben. Iedere dag heeft genoeg aan z’n eigen kwaad.

Vanavond eten we pannenkoeken want daarmee maken we de kleinkinderen altijd blij. Dus hebben we nodig:  meel, melk, boter, eieren en stroop. Dat verbouwen we niet zelf en dus ga ik naar de supermarkt. Hoe komt dat meel daar? Welke koe gaf de melk? De boter? Hoe is het met de kippen? Hoe maak je eigenlijk stroop? ’t Begint me danig te interesseren of we vanavond niet verhongeren.

In weerwil van alle kleingeletterde productinformatie op ieder pak, iedere pot of zak, vergeefs zul je zoeken naar informatie die iets zegt over wat het de natuur ‘gekost’ heeft om dat product daar te krijgen. De enige die niet iets ‘verdient’ is de natuur zelf.

Gotspe: ‘Dit landschap wordt u aangeboden door de moderne land- en tuinbouw’ | LTO