Kamagurka / De Groene Amsterdammer 13.8.2026

In de nanacht werd ik even wakker door gerommel in de verte. Ik sliep weer in. Bij het aanbreken van de dageraad zag ik dat het terras van de onderbuurman wel wis nat was. Er klonk weer gedonder, weerlicht flitste, eventjes maar. En eindelijk ruiste er de zegenrijke regen. Een paar millimeter misschien, maar ik dacht waarachtig petrichor te ruiken.

Niet genoeg om het verdorde gazon voor ons huis weer te voeden. Niet genoeg om de herfstige processen die de bomen al begonnen zijn om te keren. En zeker niet genoeg voor alle zieltogende weilanden in dit land, de akkers met hun verschroeide gewassen, de opgedroogde beddingen van beekjes en rivieren. De branden in Europa zullen er niet door worden geblust.

‘Wij hebben het platteland niet, wij zijn het platteland,’ hoorde ik gisteren een boer zeggen die deelnam aan het boerenprotest bij de Provinciale Staten van Brabant. Men spreekt van een existentiële kwestie. De man had moedeloos makend gelijk. Het rijmde met ‘No farmers, no food.’ Maar waarom klinkt het toch zo vals uit zijn mond? Omdat ik beducht ben onder tractorwielen verplet te worden? Ja, dan is inderdaad mijn existentie in het geding.

Je kunt gaan jongleren met cijfers, wat boeren en politici verbeten graag doen. Ik heb wel eens geprobeerd de getallen bij te houden maar ik ben er mee opgehouden. Kritische depositiewaarde? Aantal boeren in dit land, waarvan welk percentage pluimveehouder? Grootte areaal platteland? Gemiddeld jaarinkomen, uitgesplitst naar pluimveehouders, bloembollentelers, varkensboeren, melk- en vleesveehouders en akkerbouwers? Balans export – import? Kosten in de winkel van kip, ei, aardappel, ui, worstjes voor op de barbecue? EU-landbouwsubsidies? Beroerd word je ervan. Nu calculeer ik mijn kansen op innerlijke vrede als ik mij laat omscholen tot goochelaar of illusionist.

Ofschoon ik de dieren heus wel kan tellen, (‘liever tien vogels in de lucht dan één in de hand’), de natuur zelf rekent niet in getallen. De regen regent even gelijkmoedig neer op de boer als op de burger. Even lankmoedig op de domme als op de wijze. Even barmhartig op gewas en kruid. Zowel op viervoetige wezens als op vliesvleugeligen. Wie berekent het aantal druppels dat de regen regent? En de aarde ontvangt die regen. Het gras richt zich weer op, de vogels roeren zich. Dat is geen illusie.

De natuur is goedertieren en maakt geen onderscheid tussen nut of onnut. De natuur bedeelt het een niet boven het ander.

De natuur pronkt niet met productie, de planten ontvouwen zich uit zichzelf. De natuur slaat zichzelf niet op de borst, zo van kijk eens naar mijn kunstjes! Zij is zichzelf genoeg en vraagt geen lofprijzing.

De natuur is niet kwaad omdat het water zo lang uitbleef: droogte en natheid zijn slechts verschillende aspecten van haar bestaan.

De natuur is zelfs niet kwaad als zij mishandeld werd, verminkt, verkracht, uitgeperst en uitgebuit.

De natuur voedt en onderhoudt alles en allen, ons lichaam en onze ziel.

Er hoeft ons niets te ontbreken.