Toen mijn vrouw gisteren daadwerkelijk AI op ‘oe boe en toe’ ging bevragen, goochelde die het onweerstaanbare gedicht van Jan Hanlo uit de hoge hoed: Oote boe. Over Ubuntu kwam ze evenwel niks te weten en daar was het mij nou net om te doen. Of ik dan maar even wilde uitleggen. Nu is het punt dat ik zo een uur over Oote boe vol kan praten maar over Ubuntu net zoveel weet als, laten we zeggen, Koeman over koeien en de stikstofproblematiek. Gesteld dat zo iemand vandaag geen andere dingen aan z’n hoofd heeft.

Nu ja, ik weet toch wel iets te zeggen. Al jarenlang vermoed ik een oorzakelijk verband tussen Descartes’ stellige ‘Ik denk, dus ik ben’ en alle treurnis op onze planeet. Omdat ik daar nooit echt een vinger achter kreeg, gaf ik de bewijsvoering op. Maar toen was daar opeens die variant ‘Ik ben omdat wij zijn’. Dat leek mij opeens een stuk minder eenzaam. Dat komt door die wij natuurlijk. Toen ik nog weer later de aanvulling hoorde ‘en wij zijn omdat de aarde is’ was ik om. Dat is gewoon een waarheid als een koe.

‘Van waar die wijsheid dan wel aangewaaid kwam,’ wilde mijn vrouw weten. Nu werd het spannend want als ik nu Mandela of Tutu noemde, zou zij zeker over de huidige stand van zaken in Zuid-Afrika beginnen. En voor je het door hebt beland je dan toch weer samen in nog steeds niet opgeloste postkoloniale kwesties. Of erger. Terwijl de vraag voorligt of we nog genoeg brood voor vandaag in huis hebben. ‘Iets Afrikaans geloof ik,’ zei ik maar.

Maar waarom ik dan dacht dat oe boe en toe, of oote boe, of ubuntu, whatever,  het stikstofprobleem zou gaan oplossen, drong zij aan. Nu aarzel ik. Ik bedoel, ‘Oote boe’ leidde indertijd ook tot vruchteloze Kamerdebatten. Hilarisch achteraf, dat wel, maar van de literatuur hadden de toenmalige volksvertegenwoordigers geen kaas gegeten. En wat betreft het aanstaande debat over de Beslisnota Weer ruimte voor boer, natuur en bouw ben ik evenmin hoopvol.

‘Het zal uitlopen op een ordinaire belangenstrijd. Een ritueel van uitruilen. Wie de onzinnigste dingen zegt krijgt de meeste spreektijd. En aan het eind gaan ze stemmen. Zero sum.  De grootste bekken winnen als ze de meeste stemmen hebben. Die krijgen ze op dezelfde manier als op de veemarkt de prijs van een koe wordt afgehandeld. Maar in de ogen van de koe zal men niet kijken. Het woord ‘natuur’ zal vermeden worden. De woorden ‘Algemeen Belang’ zullen al helemaal niet vallen. Maar als dat dan, geheel onvoorzien, tóch gebeurt, dan is dat een manifestatie van ubuntu’

Dit zei ik niet tegen mijn vrouw, dit denk ik alleen. Ik weet ook wel dat zij onze parlementaire democratie met dat idiote beginsel van meerderheid van stemmen voor een ongeschikt instrument houdt als het er om gaat deze planeet te redden. Daar heeft zij voor doorgeleerd.

Op voorhand moe maar toch ook uit een zekere lafheid informeerde ik hoe het eigenlijk met het voetbal was afgelopen. En vroeg ik of ik ook nog langs de kaasboer moest.