Piet Mondriaan, Compositie 10 in zwart wit, 1915  (Pier en Oceaan)

We verblijven een weekje op Walcheren en hebben het nogal aardig naar ons zin. Het weer is zomers en alles bloeit alsof dit de mooiste meimaand ooit moet zijn. Gaza, Oekraïne en Iran zijn ver weg, of AZC’s, als we het nieuws tenminste niet aanzetten. Wij luisteren naar de golfslag, laten ons vervoeren door het lijnenspel van de strekdammetjes, het licht erop dat ieder uur weer anders is, het geklots, we volgen de lotgevallen van wat windveren in het oneindige blauw.

Gisteren kwamen wij door Domburg. Alle terrassen waren vol. Er was veel geroezemoes. Luidrucht. Enkele uithalen verrieden Duitse herkomst. ’t Zal zijn om dat ‘het seizoen’ opeens begonnen is. Wij hadden geen weet van het seizoen. Nou ja, ’t was nu warm, tropisch bijna. Maar in het najaar en in de winter komen wij hier ook vaak. Dan zie je ze niet en kun je rustig naast elkaar fietsen. Als wij het voor het zeggen hadden verboden we die vakantiewoningen. Der Tourist ist ein Säugetier, das im Sommer Löcher am Strand gräbt. Nee, de natuur riep niet louter edele gevoelens op.

Hier ergens moet Mondriaan met zijn spannende zoektocht naar het wezen der dingen begonnen zijn, bedacht ik. Dat werd een lange reis. Maar hier, in Domburg, op Walcheren, lag dus het startpunt. Ook toen stond de wereld in brand. Aan de andere kant van de Schelde beschoten soldaten elkaar op leven en dood en Mondriaan zat hier naar dezelfde pieren en strekdammen te koekeloeren als wij nu. ‘Het fundament der dingen’ wilde hij schilderen. Ik verzin dit niet. Het werden horizontale en verticale streepjes. Het ritme van de natuur. Weglaten wat er niet toe deed. Hele reeksen tekende en schilderde hij.

De reis naar nieuwe beelding eindigde met de Victory Boogie Woogie dat nu in het Kunstmuseum in Den Haag hangt te pronken. ’t Ding was nog niet af toen Mondriaan in 1944 aan de overkant van de oceaan met stukjes gekleurd tape aan het prutsen was om het dynamische levenstempo van New York te vangen. De dood ving hem. Ook natuur, maar wel dood. Er was toen ook een oorlog gaande.

Over deze geschiedenis peinsde ik terwijl wij langs de duinen richting Zoutelande fietsten. Daar vonden wij een nog leeg terras. Van de werkelijkheid kun je van alles vinden maar je moet ook af en toe geluk hebben.