Gierzwaluwen | Foto Keta / Wikipedia

De ‘vogelste aller vogelen’ is weer in het land. Gisterochtend werden er om 9.24 uur vier gierzwaluwen bij Harderwijk gespot. Ik heb de informatie van Waarneming.nl, kijk het maar na. ’t Haalde de krant niet.

Nu beschouw ik dit niet meteen als een lacune in de informatieverstrekking in dit toch al zo gave land. Als gepensioneerde bevind ik mij nu eenmaal qualitate qua op enige afstand van de arbeidsmarkt. Ook op andere gronden ben ik mij het liefst wat verder van de landspolitiek gaan ophouden. Bij al die belangen duizelt het mij gewoonweg. En ik heb al moeite bij te houden wanneer welke vogel nu weer uit een ver Afrikaans land helemaal die gevaarlijke Sahara en de Middellandse Zee is overgestoken om onder onze dakpannen, in onze struiken en holle bomen, op onze weilanden en in onze boomgaarden een plekje zoekt om een broedsel te beginnen. Het is bijkans niet bij te benen. Maar men moet niet denken dat ik niets doe. De laatste tijd houd ik mij vooral bezig met mij te verbazen.

Kun je een vogel die krap drie maanden in Nederland verblijft een Nederlandse broedvogel noemen? Zo ergens eind juli vertrekken de gierzwaluwen al weer richting het zuiden. Wéér die enge Middellandse Zee en de Sahara over om ergens in Afrika te gaan doen wat gierzwaluwen nu eenmaal het liefste doen: ze zwaluwen gier. Nu is dit meteen al het begin van mijn verwondering want niemand weet precies wat dit is. Ik vermoed een raadselachtige zijnsgrond van qualitate qua. Een gier zijn ze evenwel zonneklaar niet en al lijken ze verbluffend veel op zwaluwen, de wetten der genetica gebieden biologen de gierzwaluw eerder te scharen onder de kolibries. Ben je als amateur mooi klaar mee. Nou ja, het liefhebberen blijft natuurlijk. Ook een kwaliteit.

Ik begin vanmorgen maar niet eens aan de kwestie of de gierzwaluw niet beter een Afrikaanse vogel kan heten. Daar huist – ie tenslotte driekwart van het jaar. Maar ja, Afrika is geen land natuurlijk al kom ik dikwijls mensen tegen die dat menen. Maar welk Afrikaans land dan? Mali? Congo? Of toch Mozambique? Ik hou het erop dat ze ook daar alleen maar in de lucht verblijven. Alleen in Nederland komen ze naar beneden zetten om een nestje jonge gierzwaluwen uit te broeden. Al het andere doen ze in de lucht en daar gelden geen grenscontroles.

Om me voor te bereiden op hun verdere komst heb ik Remco Daalders monografie De gierzwaluw (Atlas/Contact, Amsterdam 2014) alvast in kast opgezocht. Ik verheug me er zeer op ze hier weer boven de stad te zien gieren. ’t Zal allicht weer zomer worden. Naar Harderwijk ben ik niet gegaan.