V I E T N A M

‘Vrouw, hoe heet je? ‘Weet ik niet.’
‘Hoe oud ben je, waar kom je vandaan? ‘Weet ik niet.’
‘Waarom heb je zo’n diep hol gegraven?’ ‘Weet ik niet.’
‘Hoe lang zit je hier al verstopt?’ ‘Weet ik niet.’
‘Waarom heb je in mijn ringvinger gebeten?’ ‘Weet ik niet.’
‘Weet je dat we je geen kwaad willen doen?’ ‘Weet ik niet.’
‘Aan wiens kant sta je?’ ‘Weet ik niet.’
‘Het is nu oorlog, je moet kiezen.’ ‘Weet ik niet.’
‘Bestaat je dorp nog?’ ‘Weet ik niet.’
‘Zijn dit jouw kinderen?’ ‘Ja.’

Wisława Szymborska, Grote pret, 1967

_____

Opm.

Hoeveel moet je van dit gedichtje afpellen om het te begrijpen?

• Vul voor de titel  G A Z A in; of naar believen O E K R A I N E. Of  S O E D A N. De lijst is eindeloos en in heden of verleden is vast wel een oorlog die het dichtst in de buurt van die voorkeur komt. ‘De Tachtigjarige Oorlog’? Ook goed.
• Wanneer ben je je naam vergeten? Of wanneer is het maar het verstandigst om die niet te noemen? Je diepste naam is natuurlijk niet wat in je paspoort staat. Als je al zo’n ding hebt.
• Wanneer ben je vergeten hoe oud je bent? Wanneer doet het er echt niet meer toe? Wat is er dan gebeurd?
• Waarom een hol gegraven, en zo diep? Waren de huizen op?
• Leeftijd vergeten, alla. Maar de seizoenen herinnert een mens zich toch nog? Was het koud? Of juist heet?
• Verstoppertje spelen geeft geen pas voor een volwassen vrouw. Wie is ‘m dan? Wie zocht?
• De ringvinger, hè? Waarom van alle tien de vingers juist die?
• Dit is een reddingsoperatie dus waarom zo vijandig? Iedereen wil toch gered worden? Ach laat ook maar, het antwoord laat zich raden.
• Redders staan altijd aan de goeie kant, dus werk maar een beetje mee met gered worden.
• Zonder kiezen kan er ook geen oorlog zijn. Maar het is dus oorlog. Die kantkieskwestie is dus helemaal niet zo ingewikkeld. Schiet nou maar een beetje harder op, straks is de kans nog verkeken.
• Holbewoner! Het stenen tijdperk is voorbij hoor! Waar huist de rest van jouw stam?
• O, dat zijn jouw kinderen?! Nou, hoe heten díe dan?
• Enzovoorts, Da Capo. Staccato.