Kemphanen | foto Deeldenatuur.nl  / Hans van Wijck

Gistermiddag zagen we ze wel, kemphanen bij de Kinsel, even ten noorden van Durgerdam. Op waarneming.nl werden er wel honderd gerapporteerd, wij ontdekten er tien. Honderd of tien, het was groot geluk, één enkele kemphaan zou dat al zijn. Eéntje maar? Ja, we leven in deze tijd wat de natuur betreft op een bizar karig rantsoen.

Dat het geen eigen foto kan zijn zie je meteen: deze twee mannen zijn al duidelijk in broed/baltskleed, het moet hier mei zijn. Tot broeden komt het overigens bijna nooit meer in Nederland en baltsen doen ze op steeds minder plekken. Wie dat wil zien moet naar Scandinavië of het noorden van Rusland, onze weilanden zijn slechts een tussenstop. Dat heeft in het geval van de kemphaan niet rechtstreeks met de klimaatverandering te maken maar bijna alles met de landbouw. Met hoger gehouden waterstanden en een verlaat maaiprogramma zouden ze hier vermoedelijk wel blijven. Minder verkeersherrie zou ook een boel schelen. Voor heel veel meer weide- of boerenlandvogels zou dat trouwens gunstig zijn. En dat weten we allemaal al lang.

Sinds 2020 bestaat er een Aanvalsplan Grutto. Die term voorspelde indertijd al weinig goeds, en we weten hoe het meestal afloopt met militaire operaties. Verdrietig. Als je de moeite neemt het plan nog eens door te nemen snap je meteen waarom dat maar niet lukt. Er is te veel ‘escape’ mogelijk.

Vogelbescherming Nederland becijferde dat er zo’n € 35 miljoen benodigd was. ‘Dat is minder dan 2 euro per Nederlander,’ rekende ze geheel volgens Bartjens uit. Ik begin er vanmorgen niet eens aan op te sommen waarom voor veel mensen die twee euro te veel is. Nou vooruit, eentje dan: de brandstofprijzen vandaag aan de pomp. Hoe zou dat nu komen?

De waarde van iets uitdrukken in geld levert zelden iets op. Een vergelijking trekken met militair jargon roept onvermijdelijk verlies en verliezers op. En politici of staatshoofden die beginnen over een win-winsituatie wantrouw ik als de pest. Dat het om een mentaliteitskwestie gaat, een zaak van intenties, dat er – kortom – bewustzijn mee gemoeid is, weten we allang. Dat er al heel erg lang een rekening loopt die ooit zal moeten worden betaald ook.

Dit bericht de NOS vanmorgen: “Het klimaat op aarde is meer uit balans dan ooit is waargenomen, stelt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) in een jaarlijks rapport. Wetenschappers meten hoeveel warmte de aarde opneemt én weer afgeeft. Nog niet eerder zagen zij dat de aarde zoveel warmte vasthield als in 2025. Sommige van de negatieve gevolgen daarvan, bijvoorbeeld op oceanen, zullen nog honderden jaren – potentieel zelfs duizenden – merkbaar zijn.”

Op de oude Zuiderzeedijk, de Uitdammerdijk, keken we naar al die duizenden en duizenden steltlopers: grutto’s, kieviten, tureluurs, kluten, watersnippen, scholeksters. Kemphanen. Het was een drukte van belang.

Alle vogels hebben hun specifieke behoeften en ze kunnen nemen wat ze nodig hebben. Voor elke vogel is er genoeg. Alle kennen hun specifieke plek in die ontzagwekkende ecosystemen die geen mens precies kan overzien. Praat me niet over armoe.