Elwin van der Kolk, Wildlife Art, Laag Holland, Lente

De plaat hierboven past uitstekend in de traditie van de schoolplaten van eertijds, in die van Jetses en Koekkoek. De hedendaagse maker, Elwin van der Kolk, is zowat de huisschilder van Vogelbescherming en omdat de vogels goed herkenbaar in beeld zijn gebracht hoef ik zijn verdiensten niet verder onder de aandacht te brengen. Van der Kolks afbeeldingen sieren ook de vogelportretten op de website van Vogelbescherming én die van de onovertroffen vogelserie van Atlas/Contact. De plaat hierboven lijkt geschilderd in Het Twiske, dat hier achter huis zo ongeveer begint. Maar zo veel verschillende weidevogels tegelijk op één plaatje, dat kan natuurlijk niet. Daarvoor is de plaat ook helemaal niet bedoeld.

Bestaan er nog schoolplaten? Of  heeft Van der Kolk last van vals sentiment? En ik van oubol? Nou nee, maar om het ecobewustzijn te bevorderen zouden die platen in de klas moeten hangen, in deze vorm of in een andere. Over smaak ga ik niet. Hangen ze tegenwoordig niet de lokalen vol met foto’s van de nieuwste boyband of girlband om de kinderen op hun volwassenheid voor te bereiden? Als ik minister van Onderwijs zou zijn zou ik dat Ministerie om zo te zeggen met Noord-Koreaanse hand bestieren. Geen onbereikbaar sterrendom maar gewone vogels van het seizoen om de hemel naar af te speuren. Die hemel blijft namelijk steeds leger.

Ik begrijp ook wel dat er altijd mensen zullen zijn die geen grutto van een kievit kunnen onderscheiden. En het is zo eenvoudig: kie – vit, kie – vit, grwut – to, grwut- to. Ook lijkt er mij toch een aanmerkelijk verschil in belang of je dit wel kunt, dan wel of je accentloos de Koreaanse namen van de samenstellende leden van BTS weet af te raffelen.

Ik bedoel dit: volgend jaar is de samenstelling daarvan weer anders. Een kievit blijft een kievit en een grutto een grutto. Het zijn er alleen ieder jaar minder.

‘Je weet niet wat je mist’ is een schrijnende vaststelling als het bijvoorbeeld gaat om de kemphaan. Die broedt hier al lang niet meer en is ook steeds moeilijker in het wild waar te nemen. Al is het niet helemaal onmogelijk, en al kan het nog wel. Zoiets als een schoolplaat zou kunnen helpen: hé, wat is dat voor merkwaardige vogel daar vooraan? Bestaat die echt? Waarom heb ik die dan nog nooit gezien?

Het eerlijke maar pijnlijke antwoord (‘omdat jullie ouders en grootouders de hele natuur verkwanseld hebben’) mag geen reden zijn kinderen een vogelloze weide als normaal te presenteren.