Velduil | foto Marc van Daele

Bij Eemnes worden al meer dan een week velduilen gesignaleerd. Dat is bijzonder. Ze dwalen hier wel vaker in de winter rond maar nu is het kennelijk wel heel erg koud in het oosten: het lijkt wel een invasie. Op https://waarneming.nl/species/35/observations/? is precies te volgen waar ze door het land zwerven. Als de uil tenminste als velduil herkend wordt en de waarnemingen gemeld. De weilanden tussen Eemnes, Eemdijk en Eembrugge worden nu getelelenst door vogelaars.

Mijn vrouw berichtte mij dit, of ik daar iets van wist, van die velduil. Ik was juist doende Een haas in huis van Chloe Dalton uit te krijgen (Amsterdam, 2025). Gisteren was ik voor een heel ander boek even in de boekwinkel maar daarvan was net het laatste exemplaar verkocht. Bestellen, of even door naar Scheltema? ging er door mij heen. Dat er een grote stapel van dat bestsellende boek van Dalton op tafel lag had ik toen al gezien. ‘More than a wildlife memoir, a masterpiece’ ‘exceptional’. Dit soort verkooppraat werkt bij mij doorgaans averechts. Toch ben ik dus gezwicht. Omdat dat andere boek niet meteen beschikbaar was?

En nu verken ik mijn ongemak.

Zelf een velduil zien is inderdaad een heel bijzondere ervaring – ik herinner mij de mijne nog haarscherp. Je ontfermen over een hulpeloos schepsel is ook van een bijzondere orde. Nu heb ik zelf nog nooit een haasje van één dag oud in handen gehad maar het valt niet moeilijk me iets bij de opgeroepen gevoelens voor te stellen. Daltons beschrijvingen maken zacht. Ook.

En toch, dat ongemak. Kiest die velduil voor al die menselijke nieuwsgierigheid? Dat haasje? Is er consent?

Ik bedoel, het is als met de kwaliteit stilte. Zodra je die benoemt is die weg. En als je met z’n allen roept hoe stil het wel niet is heb je lawaai. Of, anders gezegd, met een bouwlamp de nacht belichten en dan beweren dat dat duisternis is.

De natuur is zeker buitengewoon bijzonder en zonder die te observeren wisten we helemaal niks van dit wonderbaarlijke leven. Of van onszelf. Misschien zit mijn ongemak in mijn gevoel van lompheid.

Ik ga vandaag niet naar Eemnes. M’n boek krijg ik misschien nog wel uit.

Europese haas | foto Piotr Grzempowski