Waarom strandlopertjes ‘strandlopertjes’ heten snapt iedereen meteen. Waarom sommige Kanoetstrandloper heten is minder inzichtelijk. Het verhaal schoot mij weer te binnen in verband met alle gedoe rond Groenland de laatste dagen.

Knud den Store / Knoet de Grote (995-1035) was koning over Scandinavië, Engeland en nog zo wat. Die was het dagelijks gevlei van zijn hovelingen dermate zat dat hij ze op een dag meenam naar zee. “Als ik zo machtig ben als jullie zeggen zullen de golven mij zeker gehoorzamen!’ En hij strekte zijn arm uit en gebood: “Wijk terug, jullie golven!” Daar hadden die golven natuurlijk weinig zin in en als zijn hovelingen hem niet met troon en al voor de aanrollende branding hadden weggesleurd kenden we nu het verhaal Hoe Knoet Verzoop in de Vloed. Machthebbers, of hun tegenstrevers, kunnen het verhaal al naar gelang hun ambitie of aspiraties inkleuren. Dat is de aardigheid van verhalen: ze zijn Fact-Free.

De kanoetstrandloper die nu in de winter langs onze kusten dribbelt is de IJslandse variant, de Caladris canutus islandica. Daarover zijn opmerkelijke feiten te vermelden. Zo ongeveer in mei vertrekt die in noordwestelijke richting om via IJsland zijn arctische broedgebieden op te zoeken: Groenland en vooral het Noordwesten van Canada, Ellesmere Island. Na een kort broedseizoen vliegt – ie unverfroren weer terug, in één ruk.

De gedragsecologe Eva Kok (RUG / NIOZ) promoveerde op onderzoek hoe die tocht verloopt. Daartoe werd één kanoet gezenderd, Paula. Zo vloog ze:

Paula’s route tijdens de retourvlucht Waddenzee-Ellesmere Island v.v. De noordelijke route over Groenland en langs de oostkant van IJsland is de non-stop terugvlucht. De rode stippen zijn de posities die via satellieten naar het NIOZ werden teruggemeld (Bron: NIOZ)

Dat ik van die prestatie wel even stil word zegt meer over mijn bevattingsvermogen dan over Paula. Alle IJslandse kanoeten kunnen dit. En als ik over andere wonderbaarlijke eigenschappen van vogels zou beginnen  is de Annual Meeting World Economic Forum 2027 al lang van start gegaan. Als die dan nog gehouden wordt tenminste.

Ik vroeg mij gewoon af wat een hedendaagse machthebber voor uitzonderlijks zou moeten verrichten om een vogeltje van pak ‘m beet 120 gram (voor de tocht misschien het dubbele) naar zichzelf  vernoemd te krijgen. Ik bedoel, als de Nobelprijs voor de Vrede te hoog gegrepen blijkt moet men de ambities misschien enigszins bijstellen. Met groene golfballetjes gaan spelen? Waarop gedrukt, of het gelogen is, een geraffineerd motiefje van olijftakken?