Inheemse demonstranten proberen voorbij een beveiliger bij COP30 te komen | foto Anderson Coelho/Reuters

Uit de krijgskunst heb ik opgepikt dat downhill vechten meer succes heeft dan uphill. Je rechten proberen te halen op een klimaattop was niet erg kansrijk. Maar dat wisten die honderden inheemse demonstranten ook al wel toen ze vanuit de binnenlanden van het Amazonewoud naar Belém vertrokken. Hun boodschap kon niemand verrassen: ‘Ons land is niet te koop’.  En: ‘Geld kunnen we niet eten.’ Misschien ook nog: ‘In geld kun je niet wonen.’ Daar had nog nooit iemand naar geluisterd. Zij kwamen per kano de Amazone afvaren, de 50.000 geïnviteerden per vliegtuig. Zij spraken namens zichzelf, de geïnviteerden namens organisaties, bedrijven of landen. Guess who wins.

De ‘schermutselingen’ haalden hier het nieuws niet, ik pikte het op van CNN. Wel zag ik ergens in een flits de huidige dubbeldemissionaire minister voor Klimaat en Groene Groei voor de microfoon zeggen hoe belangrijk het is op die top met alle belanghebbenden te praten. Daarbij keek ze heel ernstig. Maar de minister roept wel vaker dingen in de microfoons. Ook kijkt ze dan bedrukt ernstig. Van haar beleid hier te lande is geheel volgens opzet vakkundig niets terecht gekomen. Hoe ik dat weet? Lees bijvoorbeeld het artikel ‘Sophie Hermans strategisch slim maar als klimaatminister mislukt’ op Follow the Money (https://www.ftm.nl/artikelen). Laat ik het vandaag maar klein houden.

Journalisten die voor Follow the Money werken volgen net als die regenwoudindianen ook een stroom. “Over Follow the Money: Geldsporen liegen niet, daarom volgen wij ze. Follow the money is een onafhankelijk platform voor onderzoeksjournalistiek met een glashelder doel: waarheidsvinding in dienst van de samenleving.”

Over hen doen ook indianenverhalen. Die zijn gemakkelijk te verzinnen voor wie downhill vecht. Met in tegeltjes gebeitelde levenswijsheid win je geheid: ‘wie voor z’n vijfentwintigste geen socialist is heeft geen hart, wie na zijn vijfentwintigste nog socialist is heeft geen verstand.’ Wie zoiets zegt? Mensen zoals Yeşilgöz, zie haar politieke loopbaan. Mensen die op haar partij hebben gestemd. De haves. Ik probeer mij zorgvuldig uit te drukken: ‘Mensen zoals . . .’   Ik had willen zeggen ‘mensen die in de God van je tante geloven’. Maar wie begrijpt dat dan? Er wordt zo weinig gelezen tegenwoordig. Terwijl iedereen wel iemand als Yeşilgöz kent.

Het boek van Ties Gijzel en Mira Sys  over de Carbon Credits (Wie betaalt, mag vervuilen; Kunnen we ons uit de klimaatcrisis kopen? Follow the Money, 2025) heb ik uitgelezen. Het antwoord op de vraag uit de titel is dat dat zeer onwaarschijnlijk is. Dat had ik eigenlijk zo al wel geweten. Maar wat ben ik blij dat er mensen bestaan die dat ingewikkelde financiële verhaal tot achter de komma kunnen fileren. Deze wereld is ons huis. De kwaliteit van een huis laat je ook niet afhangen van het makelaarspraatje. In gelul kun je niet wonen.