Gistermorgen had ik de radio afgestemd op een vraaggesprek met Lieke Marsman. Ze mocht vertellen hoe het zat met haar pas verschenen boek, Op een andere planeet kunnen ze me redden. Dat boek gaat over de antwoorden die zij zoekt sinds er bij haar een ongeneeslijke kanker is gediagnosticeerd.

‘Op de radio’ kun je tegenwoordig ook bekijken. Dat voegt een dimensie toe, moeten ze bij de radio hebben gedacht. Hoe Lieke Marsman eruit ziet wist ik wel. Zelfs mét haar rechterarm en -schouder toen die er nog aan zaten. Zo’n intelligente, kritische, heldere vrouw, ‘een mooie jonge vrouw’, die ook nog begrijpelijke gedichten schrijft, die wilden ze er al vroeg in televisieprogramma’s wel bij hebben.

Ik zag de ogen van Lieke Marsman. Nee, niet erin, want ze zat niet tegenover mij, ze keek niet terug. Ik had wel vragen maar die kon ik niet stellen natuurlijk. Stomme vragen ook.  En de techniek kent beperkingen. Ze vertelde niks wat in de afgelopen weken niet al in de kranten te lezen stond.

Maar die ogen. Die zien iets wat ze nog nooit hebben gezien. Het gaat haar zeer aan. Het is verontrustend maar niet per se zonder hoop. Ze twijfelt zelfs aan de twijfel of ze het op afstand wil houden.

In de inleiding op die essaybundel beschrijft ze hoe het woord ‘zin’ in de gesprekken met behandelaars opdook. Behandelaars bedoelden ‘zin’ in de zin van ‘heeft deze behandeling nog zin?’ De huidige stand der techniek, etc. Dat waagden ze te betwijfelen. Lieke Marsman bedoelde met ‘zin’ iets heel anders. En in haar ogen zag ik nog veel meer. Alleen Lieke Marsman kan in haar omstandigheden kijken als Lieke Marsman.

Toen zij nog Dichter des Vaderlands was (2021-2023) schreef zij het volgende gedicht. Ik zou het graag nog eens horen:

Ter gelegenheid van poëzie

Er was niemand jarig, er was niemand dood.   
Het gedicht zelf was de reden.

Als we zeggen: de mensen lezen   
geen poëzie meer, wat bedoelen we?

We bedoelen dat ze niet langer voelen.   
Allemaal cursussen om iets te worden,   

maar niemand doorvoelt wat hij is.   
Aan het eind van een gedicht ben je niet langer verloren.

De stekels van schaamte trekken zich terug.   
Het leven is een leven lang zoeken naar metaforen

als het afstellen van een autoradio   
op een landweg: ruis van onbekende stemmen

in een lied dat vaag bekend voorkomt.

Dan een beller lang na middernacht:   
ik zou het lied graag nog eens horen.

Lieke Marsman, NRC, 29 juni 2022