Brileider | foto Marco Valentini

Eend in kwestie is een brileider. Dat is een eidereend met een bril op. Zo zien mensen dat tenminste. Die eenden zouden niet weten wat ze met zo’n bril moeten aanvangen. Zelfs een duikbril zou maar hinderen. De kokkels en mosseltjes waarnaar ze duiken, dáár gaat ’t om. Krabbetjes en kreeftjes. Vermoedelijk komt het in een eiderhoofd niet op om het tweebenig wezen dat hem bespiedt telelensmens te noemen. Dit dan ter onderscheiding van de eiderdonsplukmens. Daar kennen die eiders de mensen al eeuwen van, van het kaalplukken. Over hun gedachten is niets bekend. En over mensengedachten?

‘t Probleem waarmee ik vanochtend worstel is dat het Tuinvogeltellingdag is. Toen ik nog op Wieringen woonde keek ik uit over het Wad, het Balgzand langs Texel, helemaal tot aan De Cocksdorp toe. Bij helder weer kon ik bij wijze van spreken de vuurtorenwachter naar boven zien klimmen om het vuurtorenlicht te ontsteken. Eidereenden zag ik dagelijks. Daarover maakte ik toen eens een versje, een haiku:

Onder de wolken

boven zee: eidereenden

op weg naar elders

Het ging toen belabberd slecht met de eidereenden. Vissers, óók Wieringer vissers, dat zijn ook heus geen lieverdjes hoor, waren toen met man en muis kokkels aan het vissen, met van die sleepnetten die niks heel lieten. Om die kokkels vervolgens te verschepen naar Spanje teneinde ze daar te gelde te maken.  Zaten die Spanjolen daar op zondagmiddag op hun pleintjes in de zon lekker van hun paella te schransen terwijl die eiders ten onzent crepeerden. Je zou ze. Geen wonder dat die eiders op weg naar elders gingen. Enfin, bij sommige bestuurders ging in 2005 ook het licht aan dat het zo niet verder kon. Over de status van werelderfgoed wou ik het maar even niet hebben. Ik wil ook nog van de zondag genieten.

De brileider had ik denkelijk wel opgemerkt als een heel toevallige wintergast. Vanwege die bijzondere tekening op z’n kop hè? Zijn naam had ik kunnen opzoeken. Hé, een brileider! ‘Zeer zeldzaam in onze streken. Hoort thuis in Alaska en Oost-Siberië’. Wat doet die hier nou?

Nou weet ik wel ten naaste bij waar Alaska ligt, maar ter zake van de geografie weet ik niet goed hoe breed ik het begrip ‘tuin’ moet opvatten. Voor mij was alles wat ik toentertijd uit mijn raam waarnam tuin. Met eigenaarschap heeft dat overigens niets te maken: wat je hart heeft hoort jou toe. Daarin ben ik grenzeloos. Het Wad is toch zeker van ons allemaal, nou dan! Gesteld nu dat ik daar nog woonde dan had ik die brileider zeker meegeteld in het kader van de Tuinvogeltellingdag.

Maar die horden van honderden vogelaars en twitchers die zich nu al twee weken vanuit alle uithoeken van het land in hun automobielen richting Texel hebben gespoed  – de Koninklijke N.V. Texels Eigen Stoomboot Onderneming kan de stroom telelensmensen bijkans niet aan – om zich aan die zéér zeldzame brileider te vergapen, mogen die de vogel vandaag nu ook aan hun telformulier toevoegen?